Hoe kun je leerlingen motiveren?

Diverse onderzoeken hebben laten zien dat leerlingen in Nederland steeds minder gemotiveerd zijn. Toch is ieder mens van nature nieuwsgierig. Genoeg reden dus om volop aandacht te hebben voor dit onderwerp. Benieuwd hoe je leerlingen kunt motiveren? Wij geven 5 tips.

 

Theoretisch perspectief op motivatie

 

Om leerlingen te kunnen motiveren is het allereerst van belang om te begrijpen wat motivatie precies is. Twee bekende theorieën over motivatie zijn de zelfdeterminatietheorie (ZDT) van Deci & Ryan en de prestatiedoelentheorie (PDT) van Pintrich & Schunk. Binnen de ZDT kunnen we vier vormen van motivatie onderscheiden:

  1. Intrinsieke motivatie: leerlingen zijn gemotiveerd omdat zij een activiteit als leuk of belangrijk ervaren.
  2. Belang: leerlingen doen hun best omdat ze het belang of nut inzien van een activiteit.
  3. Interne verplichting: leerlingen zetten zich in om niet de schuld te krijgen, of om gewaardeerd te worden.
  4. Extrinsieke motivatie: leerlingen leren voor een beloning van buitenaf, zoals het halen van een voldoende, of omdat ouders dit verwachten.

Leerlingen staan vrijwillig ‘op aan’ wanneer zij intrinsieke motivatie of belang ervaren. Bij interne verplichting en extrinsieke motivatie hebben leerlingen het gevoel dat ze ‘moeten’ leren. Door Vansteenkiste et al wordt dit ook wel ‘moetivatie’ genoemd.

De prestatiedoelentheorie (PDT) maakt onderscheid tussen prestatiedoelen en leerdoelen. Leerlingen met leerdoelen doen graag hun best voor school omdat zij de lesstof willen begrijpen. Prestatiedoelen zijn er in twee soorten: 1) bij prestatie-toenaderingsdoelen laat een leerling graag zijn of haar vaardigheid aan anderen zien, 2) bij prestatie-vermijdingsdoelen wil een leerling voorkomen dat hij of zij slimmer lijkt dan anderen.

 

Vijf praktijktips om leerlingen te motiveren 

 

De twee theorieën geven een belangrijke basis voor onze vijf praktijktips:

  1. Geef autonomie-ondersteunend les

Laat leerlingen zelf keuzes maken, houd rekening met gevoelens en leg zo min mogelijk nadruk op presteren

  1. Speel in op de relevante actualiteit

Laat leerlingen opdrachten maken die aansluiten op waar zij in het dagelijks leven mee te maken hebben

  1. Geef eerlijke en inzetgerichte feedback

Deel complimenten uit voor hard werken & individuele vooruitgang en geef ook verbeterpunten wanneer leerlingen ergens een steekje laten vallen

  1. Gebruik niet-dwingende taal

Soms zijn docenten geneigd om dwingende taal te gebruiken wat zich uit in het woord ‘moeten’. Probeer informatieve en niet-dwingende taal te gebruiken

  1. Varieer in de mate van structuur

Uiteindelijk is iedere leerling anders en ook zijn/haar behoefte aan structuur. Stem je begeleiding daarom af op de individuele behoeften van leerlingen.

Om jouw motivatie voor het motiveren van leerlingen een nog grotere boost te geven, ben je van harte welkom op ons congres ‘Motivatieproblematiek in het voortgezet onderwijs‘ op woensdag 17 januari. Bekijk het volledige programma hier.

  • Categorieën